Giới thiệu và nguyên tắc
Sứ mệnh
Tự học miễn phí đời sống tinh thần qua kinh điển gốc của nhiều truyền thống, trình bày công bằng và trung thực về bằng chứng.
Viết cho ai
- Người lớn tự học. Mỗi bài có mục "Góc trẻ 6+" dài 5–10 phút, dạng trò chơi, luôn có người lớn đi cùng.
- Bản tiếng Việt là bản gốc. Mọi bài đều có bản tiếng Anh ở /en/. Trang không tự chuyển ngôn ngữ; mỗi trang có nút chuyển sang ngôn ngữ còn lại.
Trang này làm gì và không làm gì
| Làm | Không làm |
|---|---|
| Giải thích một truyền thống theo lời của chính truyền thống đó: "Truyền thống này dạy…" | Khuyên bạn nên tin điều gì |
| Đặt các truyền thống cạnh nhau ở những thực hành chung, và ghi rõ chỗ khác nhau | Nói "mọi tôn giáo đều như nhau", xếp truyền thống nào hơn kém |
| Ghi rõ nghiên cứu khoa học thấy gì và chưa thấy gì | Đưa lời khuyên y tế, chẩn đoán hay chữa bệnh |
| Đặt link sang trang gốc của câu kinh | Bàn chính trị, lịch sử xung đột tôn giáo |
Khủng hoảng, đường dây nóng, kế hoạch an toàn và kỹ năng tự giúp ngắn (gọi tên cảm xúc, thở 1–3 phút) có trang gốc trên daynentang.com. Ở đây chúng tôi chỉ đặt link sang.
Năm câu trước khi một bài lên trang
Mọi bài mới nằm ở khu nội bộ. Bài chỉ lên trang khi trả lời "có" cả năm câu:
- Mô tả, không phán xét: bài viết theo kiểu "truyền thống này dạy…", không có câu "bạn nên tin…".
- Không gây chia rẽ: không xếp hơn kém, không phê phán tôn giáo, niềm tin hay nhóm người nào, không bàn chính trị.
- Nguồn sạch: câu kinh đã đối chiếu với trang gốc, giấy phép đã ghi.
- Đã duyệt: bài về một truyền thống có ít nhất một người duyệt từ trong truyền thống đó; bài Giao thoa có ít nhất hai người duyệt từ hai truyền thống khác nhau.
- An toàn: có mục "Dừng tập khi", không có lời khuyên y tế, góc trẻ không có nhịn ăn hay ăn kiêng.
Bản tiếng Việt và bản tiếng Anh của một bài lên trang cùng lúc, và chỉ khi cả hai đều đạt. Khi nghi ngờ, bài ở lại khu nội bộ. Mỗi lần một bài lên trang được ghi lại trong Nhật ký sửa đổi.
Câu kinh lấy từ đâu
Trên trang tiếng Việt, với mỗi đoạn kinh, chúng tôi đi theo thứ tự sau và dừng ở bước đầu tiên làm được:
- Có bản tiếng Việt miễn phí bản quyền: dùng nguyên văn, ghi dịch giả, giấy phép và link.
- Không có: tự dịch từ bản tiếng Anh miễn phí bản quyền, ghi rõ đây là bản dịch của tamhonkhoe, dịch từ bản nào, và link bản tiếng Anh. Người duyệt kiểm lại nghĩa.
- Nguồn còn bản quyền hoặc không cho sửa: chỉ trích rất ngắn hoặc đặt link, phần giải thích viết bằng lời của chúng tôi.
Trên trang tiếng Anh, đoạn kinh từ bản dịch tiếng Anh được chép đúng nguyên văn bản gốc, không dịch ngược từ tiếng Việt.
Mỗi bài có tối đa ba đoạn kinh. Danh sách đầy đủ ở Nguồn và bản quyền.
Nhãn trong bài
| Nhãn | Nghĩa |
|---|---|
| [Lời dạy truyền thống] | Ý lấy từ kinh điển, không trộn với khoa học |
| [Đã xác nhận] | Có nguồn đã mở và đọc |
| [Suy luận] | Rút ra từ nguồn, nhưng nguồn không nói trực tiếp |
| [Đánh giá chuyên môn] | Nhận định của người viết |
Người viết và người duyệt
Trang do Peter Tran khởi xướng, là một dự án tự học không vì lợi nhuận. Người duyệt được ghi bằng vai trò (ví dụ "người duyệt Phật giáo 1"), không ghi thông tin cá nhân.
Vai trò của AI
Chúng tôi nói rõ: AI (trợ lý Claude của Anthropic) đóng góp lớn vào việc xây dựng trang này. AI viết mã cho website, soạn bản nháp đầu tiên của bài, dịch đoạn kinh từ bản tiếng Anh, viết bản tiếng Anh của bài, và tìm nghiên cứu khoa học.
Những việc AI không quyết định:
- Nguồn và giấy phép: Peter tự mở trang gốc, đọc điều khoản và xác nhận trước khi một nguồn được dùng.
- Nghĩa của câu kinh: bản tự dịch phải được người trong truyền thống đó kiểm lại nghĩa.
- Việc lên trang: bài chỉ lên trang khi người duyệt và Peter đã đồng ý, theo năm câu ở trên.
AI có thể sai. Nếu bạn thấy một câu kinh dịch lệch, một số liệu sai, hay một cách trình bày chưa công bằng, hãy báo cho chúng tôi; mỗi lần sửa được ghi trong Nhật ký sửa đổi.
Giấy phép
Bài viết, hình SVG và bản tự dịch dùng CC BY 4.0. Trang có bản tự dịch từ nguồn CC BY-NC dùng CC BY-NC 4.0 cho cả trang. Logo và tên thương hiệu tamhonkhoe giữ mọi quyền.